2113 ألذّكر ليس من مراسم اللّسان و لا من مناسم الفكر و لكنهّ أوّل من المذكور و ثان من الذّاكر : ذكر نه از وظائف زبان است و نه از راهها و روشهاى فكر و انديشه لكن بنياد و اوّل آن از ياد كرده شده است و در ثانى از ياد كننده ( خدا وقتى كه بنده را موفّق خواهد ياد خود را در دل آن بنده اندازد و بنده به ياد خدا افتد . 2114 العقل خليل المؤمن و العلم وزيره و الصّبر أمير جنوده و العمل قيمّه : عقل دوست مؤمن و دانش وزير او و صبر سرهنگ سپاهيان او و عمل كار گردان او است . 2115 ألزّمان يخون صاحبه و لا يستعتب لمن عاتبه جهان با جهاندار خيانت كند و عتاب كنندهء خود را خوشنود نكند ( و گوش بفرياد كس ندهد ) . 2116 الأيمان و العمل أخوان توأمان و رفيقان لا يفترقان لا يقبل اللّه أحدهما إلّا بصاحبه : ايمان و عمل دو برادراند همزاد و دو يارند جدا نشدنى خدا هيچكدام اين دو را نپذيرد مگر با رفيقش . 2117 ألمذلّة و المهانة و الشّقاء فى الطّمع و الحرص ذلّت و خوارى و بدبختى در طمع و حرص است . 2118 ألصّبر على مضض الغصص يوجب الظّفر بالفرص صبر بر سوزش غمها و غصهّ‌ها موجب پيروزى بر فرصتها است . 2119 ألنّاس كالشّجر شرابه واحد و ثمره مختلف مردمان همچون درخت اند كه آب از يك جوى خوراند لكن ميوهايشان گوناگون است . 2120 ألطّمع مورد غير مصدر و ضامن غير موف طمع فرود آرنده است نه بر گرداننده و ضامن شونده است نه ادا كننده . 2121 العقل صاحب جيش الرّحمن و الهوى قائد جيش الشّيطان و النّفس متجاذبة بينهما فأيّهما غلب كانت فى حيزّه : خرد سپهسالار سپاه خدا و هوا امير لشكر سپاه شيطان و نفس ميان اين دو در حال كشش است پس هر كدام از آنها كه غالب شوند نفس در اختيار اوست 2122 العقل و الشّهوة ضدّان و مؤيّد العقل العلم و مؤيّن الشّهوة الهوى و النّفس متنازعة بينهما فأيّهما قهر كانت فى جانبه : عقل و شهوت دو دشمن هم اند علم پشتيبان عقل و هواى نفس